موضوع فلسفه موجود عام است كه علم بدان ضرورى است ، زيرا تصور آن بديهى و اولى است و تصديق به وجود آن نيز ضرورى است ، زيرا خود عين موجوديت است . « 1 »

--> ( 1 ) . توضيح در باب قضاياى بديهى و اولى . اهل منطق علم را به دو قسم تقسيم كرده‌اند ، علم ضرورى و علم مكتسب . علم ضرورى آن است كه حصول آن محتاج به دليل و تأمّل فكرى نباشد . بر اين اساس قضايايى كه تصديق آنها براى ذهن نيازى به اثبات و استدلال ندارد ، ضروريّات يا قضاياى ضروريّه ناميده مىشوند . قضاياى ضرورى شش قسم است : 1 . اوليات و آن قضايايى است كه بالذّات و بدون احتياج به تصور امرى ديگر مورد تصديق عقل قرار گيرد ؛ يعنى كافى است ذهن انسان ، موضوع و محمول و نسبت حكميّه را تصور كند و بدان علم يقينى حاصل نمايد . اين‌گونه قضايا را بديهيات نيز گويند . 2 . مشاهدات يا محسوسات ، كه علم بدان از راه حس و مشاهده حاصل مىشود . 3 . مجرّبات ، كه علم بدان از راه تجربه براى انسان حاصل مىشود . 4 . حدسيّات ، كه بر اساس حدس صائب كه خود نوعى از تجربه است حاصل مىگردد . 5 . متواترات ، كه علم حاصل از آن ناشى از كثرت اخبار است . 6 . فطريّات يا قضايايى كه حد وسط به همراه موضوع و محمول در ذهن حاضر است . در كليهء اقسام شش‌گانهء علم بديهى يا قضاياى ضرورى براى حصول يقين احتياج به دليل نيست و اين‌گونه قضايا هستند كه در هر نوع قياس برهانى ماده قياس قرار مىگيرند و از آنها علم قطعى و جازم حاصل مىگردد . ( براى اطلاع بيشتر به كتب منطق رجوع شود )